Εγκυμοσύνη και φυλλικό οξύ

article-01

Εγκυμοσύνη και φυλλικό οξύ

Χρειάζομαι συμπλήρωμα φυλλικού οξέος στην εγκυμοσύνη;


Η εγκυμοσύνη είναι μία από τις σημαντικότερες περιόδους στη ζωή μιας γυναίκας. Κατά τη διάρκειά της τόσο οι ενεργειακές ανάγκες όσο και οι απαιτήσεις σε βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, είναι αυξημένες. Μία διατροφή μη ισορροπημένη και φτωχή σε θρεπτικά συστατικά μπορεί να επιφέρει από ήπιες μέχρι σοβαρές επιπτώσεις τόσο στην μητέρα όσο και στο έμβρυο.

Το φολικό ή φυλλικό οξύ είναι μία βιταμίνη Β απαραίτητη για την διαδικασία της ερυθροποίησης, η οποία είναι αυξημένη κατά την κύηση, αφού παράγεται επιπλέον ποσότητα αίματος για την δημιουργία και ανάπτυξη του εμβρύου και του πλακούντα.

Το φυλλικό οξύ θεωρείται ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών στην εγκυμοσύνη, του πρόωρου τοκετού και της γέννησης βρέφους με μειωμένο βάρος, ενώ προλαμβάνει την εμφάνιση συγγενών ανωμαλιών της καρδιάς και του νευρικού σωλήνα, όπως είναι η δισχιδής ράχη. Μία μελέτη 5520 Ευρωπαίων γυναικών έδειξε ότι η χορήγηση 800μg φυλλικού οξέος πριν τη σύλληψη ελάττωσε την εμφάνιση δυσμορφιών του νευρικού σωλήνα στα βρέφη.

Σύμφωνα με τη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία η χορήγηση συμπληρώματος φυλλικού οξέος κρίνεται απαραίτητη και πρέπει να ξεκινάει 2-3 μήνες πριν την εγκυμοσύνη και να συνεχίζεται καθόλη τη διάρκεια της κύησης και της γαλουχίας. Συγκεκριμένα 6 μήνες πριν την κύηση προτείνεται η διακοπή της αντισύλληψης εάν υπάρχει, ενώ 2-3 μήνες πριν από την κύηση πρέπει να γίνεται λήψη συμπληρώματος φυλλικού οξέος κι έπειτα, αφού εξασφαλισθεί η επαρκής πρόσληψη, να προσπαθήσει η γυναίκα να μείνει έγκυος.

Κατά την κύηση η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη είναι 600μg από τα οποία τα 400μg μπορούν να ληφθούν με την μορφή συμπληρώματος ή από τρόφιμα εμπλουτισμένα με φυλλικό οξύ, ενώ τα υπόλοιπα 200μg λαμβάνονται μέσω της διατροφής.

Πλούσιες διατροφικές πηγές φυλλικού οξέος αποτελούν τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (όπως είναι το μπρόκολο, το σπανάκι, τα χόρτα), τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, το συκώτι, τα εσπεριδοειδή και οι χυµοί τους, καθώς και το ψωµί ολικής αλέσεως και ο κρόκος του αυγού.

Η χορήγηση συμπληρώματος φολικού οξέος θεωρείται άκρως απαραίτητη σε γυναίκες με ανεπαρκή διατροφική πρόσληψη φυλλικού οξέος, σε γυναίκες οι οποίες στο παρελθόν έχουν γεννήσει παιδιά με δυσμορφία του νευρικού σωλήνα, σε γυναίκες οι οποίες έχουν μεγαλοβλαστική αναιμία πριν την κύηση ή αναπτύσσουν κατά τη διάρκεια της κύησης. Επίσης, αυξημένη πιθανότητα έλλειψης σε φολικό οξύ έχουν οι έγκυες που καπνίζουν, καταναλώνουν αλκοόλ, πάσχουν από κάποιο σύνδρομο δυσαπορρόφησης ή λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή που ανταγωνίζεται το φυλλικό οξύ. Ορισμένα αντιεπιληπτικά φάρμακα (φαινυτοϊνη, καρβαμαζεπίνη, διφενυλυδαντοϊνη), φάρμακα για σύνδρομα δυσαπορρόφησης, τα αντισυλληπτικά και κάποια αντιβιοτικά (τριμεθοπρίμη, τριαμτερένη) αυξάνουν τον κίνδυνο για μειωμένα επίπεδα φολικού οξέος στον οργανισμό.

Η δοσολογία αναφορικά με το συμπλήρωμα του φυλλικού οξέος πρέπει να καθορίζεται από τον κατάλληλο ιατρό ή/ και διατροφολόγο, ύστερα από εξατομικευμένη παρέμβαση. Ως ανώτερα ανεκτά επίπεδα πρόσληψης φυλλικού οξέος θεωρούνται τα 800μg για τις έφηβες έγκυες 14-18ετών, ενώ οι έγκυες >19ετών δεν πρέπει να υπερβαίνουν την πρόσληψη 1000μg φυλλικού οξέος την ημέρα. Ωστόσο, γυναίκες που έχουν γεννήσει παιδί µε ανωµαλίες του νευρικού σωλήνα ενδέχεται να χρειαστούν µεγαλύτερη ποσότητα φυλλικού οξέος από τη συνιστώµενη.

 

 

 

Βιβλιογραφία
Εθνικός Διατροφικός Οδηγός για γυναίκες, εγκύους και θηλάζουσες, 36-48. 2014.
Academy of Nutrition and Dietetics. «Nutrition and Lifestyle for a healthy pregnancy outcome.» eat right , July 2014.
Krause’s Κλινική Διατροφή, του/της Sylvia Escott-Stump L. Kathleen Mahan, 160-185. ιατρικές εκδόσεις Λίτσας , 2014.